“Otići ću jednog dana ne rekavši sve” – Žan d´Ormeson

Šta vas sprečava da pišete?
December 1, 2017
Aforizmi – Aleksandra Filipović
December 13, 2017
Show all

“Otići ću jednog dana ne rekavši sve” – Žan d´Ormeson

 

U nastavku pročitajte odlomak iz knjige Žana d´Ormesona, “Otići ću jednog dana ne rekavši sve”.

Odlomak je iz Glave šeste.
Ova glava nosi podnaslov: “U kojoj čitalac prisustvuje, u duhu čovekovom, rađanju ideje o Bogu i njegovoj neprevaziđenoj slavi.”

…Pre Avrama i monoteizma primitivni narodi nisu imali nikakvu predstavu o jednom jedinom Bogu, tvorcu koji vlada nad ljudskom istorijom. Živeli su u svetu u kome su sve prirodne sile imale smisao čarolije. Kako su milenijumi proticali, ovaj čarobni univerzum izrodio je mnoštvo panteona kojima su najpre upravljale boginje.

Ne samo u Mesopotamiji, gde u kraljevstvu Uruk sa Enuma Elišom i Gilgamešom, našim prvim velikim verskim i književnim delima, potom u Kini, u Indiji sa Mahabharatom i Bhagavad Gitom, u Egiptu, u Japanu sa mitom Amaterasu, nastaju boginje i bogovi koji ne oklevaju da se množe. U Kini, nebeske sile na kraju tvore golemu i ubitačnu biroktatiju.

U Indiji, gde beloputi Indoevropljani, pristigli sa severozapada, uspevaju da preplave tamnopute Dravide i da ih potčine, bezbrojna božanstva s telom orla, bika, majmuna ili slona šire svoje umnožene ruke, krila i surle, u vodama, na zemlji, u vazduhu. U drugim oblicima, manje nemirnim a više obrednim, u Egiptu takođe trijumfuju bogovi i boginje sa životinjskim licem sokola, šakala, krokodila, mačke, skarabeja, sfinge, te polužene, a polulavice.

Grčka će svojim bogovima i boginjama dodeliti blistave crte ljudi i žena, mladića i devojaka. Grci, koji su na obalama Jonskog mora, potom u gradovima Velike Grčke, u južnoj Italiji, izumeli gotovo sve – geometriju, matematiku, filozofiju, istoriju, pozorište, demokratiju… takođe su izumeli lepotu i, na izvestan način, ljudsko dostojanstvo; čovek se izdvojio iz sveta životinja i smelo počeo da izaziva bogove na Olimpu. Svojim božanstvima pripisali su čari ljudskog bića obdarenog fizičkom i moralnom ravnotežom, mudrošću, osećanjem morala i strašću – kalos kagathos. Zevs, Hera, Afrodita, Artemida, Ares, Hefest, pa njihovi latinski dvojnici Jupiter, Junona, Venera, Dijana, Mars, Vulkan, naselili su se u Ilijadu i Odiseju, u grčke tragedije, u Enejidu, u Ovidijeve Metamorfoze, u snove, nade i strahovanja, u svakidašnjicu stanovnika po gradovima i selima.

Potekao od aramejskih plemena dovedenih iz Ura u Haldeji pod vođstvom Avrama, jevrejski narod je u međuvremenu svoga boga uzdigao do dostojanstva jedinog Boga koji se ne može predstaviti, a čije ime, Jehova, Jahve, Elohim, Adonaj, jedva sme da se izgovori.

Jedinog boga Egipat je upoznao pod faraonom Amenofisom IV, Nefertitinim suprugom, koji je uzeo ime Akhenaton i u prvom milenijumu pre n. e. promenio “Tebu sa sto kapija”, današnji Karnak, i čitav egipatski panteon, u Amarnu i isključivi kult jednog boga Atona. Sve dok se pod slavnim Tutankamonom nisu vratili svi bogovi i boginje oko boga Amon Ra, kao i njegovo neuklonjivo sveštenstvo.

Najnovija istraživanja su unekoliko pomerila ovaj tradicionalni kalendar monoteizma. Ona nagoveštavaju da je pojava jednog jedinog boga u jevrejskom narodu znatno poznija od pretpostavljenog Avramovog vremena. Jedini Bog se, kažu, nametnuo Jevrejima tek u toku prvog milenijuma. Bez obzira da li dopire do drugog ili do sredine prvog milenijuma, monoteizam je u svakom slučaju, sa jevrejskom Torom, sa hrišćanskim Novim zavetom i sa prorokom Muhamedom i muslimanskim Kuranom šest ili sedam vekova kasnije, zavladao kao gospodar sveta i opstao evo već nekih dve hiljade godina.

Izdavač Clio, 2015.
Prevela s francuskog Ljiljana Mirković

Komentari

Komentari

Aleksandra Filipović

Piše prozu. Radovi su joj objavljivani u antologijama, književnim časopisima i na internetu.

More Posts - Website

Follow Me:
Facebook

 

Comments are closed.

//]]>